Katarzyna Ćwiertka

Katarzyna J. Ćwiertka została mianowana profesorem Katedry Japonii Nowożytnej na Uniwersytecie w Lejdzie w 2011 roku. Wcześniej pracowała tam jako doktorantka, pracownik naukowy i wykładowca. Ćwiertka ukończyła studia japonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim (1990), jak również studia magisterskie w dziedzinie Area Studies (MA) na Uniwersytecie Tsukuba w Japonii (1994) i studia doktoranckie w Lejdzie (1999).

Od wielu lat Ćwiertka cieszy się międzynarodowym uznaniem jako wybitny ekspert w dziedzinie kultury żywienia Azji Wschodniej. Żywienie nie jest dla Ćwiertki jedynie domeną kultury codziennnej, ale także narzędziem do obserwacji przemian historycznych i społecznych. Dzięki oryginalnej interdyscyplinarnej metodologii, Ćwiertka używa żywienia do badania międzynarodowych powiązań, które wyewoluowały pod wpływem kolonializmu, wojen, i imperializmu kulturowego.

W ostatnich latach Ćwiertka wykroczyła w swoich badaniach poza dziedzinę kultury żywienia i poszerzyła je o kwestie ekologiczne dotyczące produkcji opakowań i śmieci. Ten nowy kierunek pogłębił znaczenie jej pracy naukowej dla ochrony środowiska, recyklingu i związanej z nimi debaty społecznej. O jakości jej pracy naukowej świadczy imponująca lista stypendiów, które otrzymała od instytucji japońskich, koreańskich, amerykańskich i europejskich, między innymi japońskiego Ministerstwa Edukacji (1991-1994), Ajinomoto Foundation for Dietary Culture (1996), Canon Foundation Europe (1996), Asahi Beer Foundation (1998), Institut Européen d’Histoire de l’Alimentation (2002), Korea Foundation (2003), Werner-Green Foundation (2010) oraz Japan Foundation (2011).

Wyjątkowym osiągnięciem było uhonorowanie Ćwiertki wszystkimi trzema prestiżowymi stypendiami, które Holenderska Organizacja do Badań Naukowych rozdziela w ramach programu ‘Impuls Innowacji’: VENI (2003-2007), VIDI (2007-2012) oraz VICI (2013-2018). Ich łączna wartość pieniężna przekracza dwa miliony euro. Równie imponujący jest dorobek naukowy Ćwiertki. Jej pierwsza monografia Modern Japanese Cuisine: Food, Power and National Identity (2006), która została przetłumaczona na języki chiński i portugalski, jest powszechnie uznawana jako przełomowa w tej dziedzinie. Jej druga książka Cuisine, Colonialism and Cold War: Food in Twentieth Century Korea (2012) jest jedną z pierwszych anglojęzycznych publikacji na temat historii żywienia w nowożytnej Korei.

Ćwiertka opublikowała ponad 50 artykułów naukowych, dydaktycznych i popularno- naukowych, między innymi w Encyclopedia of Modern Asia (2002), Encyclopaedia of Food and Culture (2003), Greenwood Encyclopedia of World Popular Culture (2007) oraz Encyclopaedia of the Modern World (2008). Ćwiertka współpracowała również przy kompilacji wielu antologii: The Politics of Food (2004), A Companion to the Anthropology of Japan (2005), The Kandydat Polonus 2015 World of Soy (2008), Consuming Korean Tradition in Early and Late Modernity (2010), Writing Food History: A Global Perspective (2012) i Japan since 1945 (2013). Ponadto sama zredagowała Asian Food: The Global and the Local (2002), Food and War in Mid-Twentieth- Century East Asia (2013) oraz trzytomową antologię Critical Readings on Food in East Asia (2012).

Ćwiertka jest także współzałożycielką i redaktorką czasopisma naukowego Global Food History oraz serii wydawniczej Consumption and Sustainability in Asia. Ćwiertka zorganizowała wiele konferencji i sesji panelowych: w Lejdzie były to “Asian Food Culture in the 20th Century” (1998), “Japanese Cuisine in the West” (2001), oraz “Food in Zones of Conflict” (2011). Poza Lejdą, między innymi, “Sleep, Sex, and Sukiyaki: Negotiating Desire in Modern Japan” (1998), “Food and Drink in Contemporary Japan” (2003), “From Beer to MSG: Scrutinizing the Legacy of Japanese Colonialism in East Asia” (2005), “Home, Labour and Love: New Lives for Women in Colonial Korea” (2007), “Living through the Forgotten War: Korean War Revisited” (2009), oraz “Rubbish! The Underworlds of Everyday Life” (2014).

Od roku 2009 Ćwiertka pełni odpowiedzialne funkcje administracyjne na Uniwersytecie w Lejdzie. Między innymi powierzono jej funkcję kierownika japonistycznych studiów magisterskich (2009-2011) i kierownika Zakładu Japanistyki (od 2012). W dużej mierze Ćwiertka przyczynia się także do rozwoju lejdejskiej Japonistyki i nowopowstałych studiów magisterskich o szerszym profilu azjatyckim. W dzisiejszych czasach tego typu studia stają się strategicznie coraz ważniejsze dla uniwersytetów.

Ćwiertka jest członkiem rady doradczej muzeum Sieboldhuis, oraz członkiem rady nadzorczej Isaac Alfried Ailion Foundation. Jest także jednym z trzech dyrektorów Modern East Asia Research Center (MEARC), instytucji której misją jest rozwijanie wspołpracy pomiędzy placówkami naukowymi i gremiami społecznymi - mediami, biznesem, rządem i organizacjami pozarządowymi. Jej działalność w MEARC odzwiercielda zaangażowanie Ćwiertki w wiele inicjatyw mających na celu upowszechnianie nauki poza murami akademii.