Iwona Guść

Holandia jest od wielu lat atrakcyjnym krajem dla stypendystów z Polski. Na wydziałach humanistycznych Polacy jednak nie są zbyt widoczni, a już z pewnością niewielu polskich badaczy ma okazje zajmować się w Holandii kulturą i historią Polski. Z tego chociażby względu praca naukowa Iwony zasługuje na wyróżnienie.

Iwona jest absolwentką niderlandystyki na Uniwersytecie Wrocławskim. W czasie studiów trafiła na uniwersytet w Groningen, gdzie oprócz na zajęcia niderlandystyczne uczęszczała również na zajęcia z historii filmu oraz telewizji. Filmem Iwona interesowała się zresztą od lat, a swą edukację filmową zaczynała jak nastolatka w nieistniejącym już obecnie osiedlowym kinie studyjnym we Wrocławiu. Pasję udało jej się połączyć z dalszym rozwojem naukowym właśnie w Groningen. W ramach programu badawczego Cultural Changes uzyskała grant na studia doktoranckie i przez kilka kolejnych lat związana była z kierunkiem Arts, Culture and Media Studies. Od 2010 Iwona jest pracownikiem instytutu badawczego NIOD w Amsterdamie.

Tytuł doktora Iwona obroniła w Groningen na początku 2012. Jej praca doktorska prezentuje losy kinematografii polskiej po 1945 roku w kontekście rozwoju kultury subwersywnej oraz tradycji groteski. Głównym bohaterem jej pracy jest reżyser Andrzej Kondratiuk i jego przekorne podejście do polskiej rzeczywistości w czasach komunizmu i po jego upadku. Publikacja Iwony Guść zatytułowana 'Polished' cinema: over de receptie van het werk van Andrzej Kondratiuk in Polen en het groteske jest tym samym pierwszą pracą naukową na temat historii kina polskiego opublikowaną na terenie Niderlandów i dostępną w języku niderlandzkim. Jest to także pierwsza obcojęzyczna monografia na temat kina Kondratiuka.

Jako pracownik instytutu NIOD Iwona prowadzi obecnie badania historyczne na temat emigrantów i uchodźców z Polski. Stara się zgłębić m.in. konflikty międzykulturowe, problem tożsamości emigrantów skazanych na życie na skrzyżowaniu wielu kultur oraz ich życiowe narracje oparte w dużej mierze na tęsknocie za ojczyzną, bądź rozczarowaniu powojennymi dziejami Polski. Jednym z aspektów jej badań są też relacje polsko-żydowskie. W swoich badaniach Iwona wykorzystuje historię mówioną (wywiady z migrantami) oraz przede wszystkim materiały źródłowe, zachowane w archiwach holenderskich, bądź w prywatnych kolekcjach. Losy polskiej emigracji na tle historii powojennej Europy to temat, który bardzo ją zainteresował i w przyszłości ma zamiar kontynuować badania w tym zakresie.

Iwona jest mocno przekonana o tym, iż pogłębianie wiedzy o przysłowiowych sąsiadach, tych bliższych lub tych dalszych, jest najlepszym sposobem budowania mostów pomiędzy kulturami. Od początku pobytu w Holandii aktywnie zajmuje się więc krzewieniem wiedzy na temat Polski. Biorąc udział w różnych spotkaniach dotyczących Europy Środkowej i Wschodniej bądź prowadząc zajęcia dla studentów stara się przybliżyć Holendrom (a także środowiskom międzynarodowym) polską kulturę i skomplikowane dzieje kraju nad Wisłą. Jej odczyty i wystąpienia często mają miejsce przy okazji pokazów filmowych. W ten sposób Iwona łączy swą pasję dla filmu z działalnością akademicką i społeczną.

Iwona nie lubi tkwić w jednym miejscu, uwielbia podróże i podąża raczej niewydeptanymi ścieżkami, a w zanadrzu ma zawsze garść nowych pomysłów i wystarczająco dużo energii by przetrwać nawet najbardziej deszczowe dni.