Iwona Guść

Nederland is een land dat veel Poolse studenten en onderzoekers aantrekt. In de Nederlandse geesteswetenschappen zijn Polen echter niet vaak zichtbaar, en er zijn er maar weinigen die zich met de Poolse cultuur en geschiedenis bezighouden. Dit is een van de redenen waarom het academisch werk van Iwona vermeldenswaardig is.

Iwona is afgestudeerd in de Neerlandistiek aan de Universiteit van Wrocław. Als studente volgde zij een aantal vakken aan de Universiteit van Groningen waaronder, vanwege haar passie voor de film, enkele over de geschiedenis van de film en televisie. Een passie die al vroeg was ontstaan in een klein Wrocławs filmhuis. Na het afstuderen heeft zij haar academische carrière voortgezet in de filmwetenschappen. In het kader van het onderzoeksprogramma Cultural Changes heeft ze in de vakgroep Kunsten, Cultuur en Media aan de Universiteit van Groningen haar promotieonderzoek gedaan. Sinds 2010 is Iwona werkzaam als onderzoeker aan het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies in Amsterdam.

Haar doctorstitel behaalde Iwona aan het begin van het jaar 2012. Haar proefschrift gaat over de geschiedenis van de Poolse naoorlogse film, zijn subversieve kracht en de traditie van het groteske. Centraal staat het werk van de regisseur Andrzej Kondratiuk en de eigenzinnige wijze waarop hij de Poolse realiteit portretteert, ten tijde en na de val van het communisme. Haar proefschrift, getiteld 'Polished' cinema: over de receptie van het werk van Andrzej Kondratiuk in Polen en het groteske, is tevens het eerste wetenschappelijke boek over de geschiedenis van de Poolse cinema in het Nederlands en de eerste monografie over het werk van Kondratiuk dat in een vreemde taal is verschenen.

Als onderzoeker van het NIOD richt Iwona zich op het historisch onderzoek naar migranten en vluchtelingen uit Polen. Haar aandacht gaat uit naar de multiculturele conflicten, het identiteitsvraagstuk en de herinneringscultuur van migranten. Een van de belangrijke aspecten van haar onderzoek zijn de pools-joodse verhoudingen na de Tweede Wereldoorlog. In haar onderzoek maakt zij gebruik van oral history (interviews met migranten), maar zij bestudeert ook historische bronnen en gemeentelijke of particuliere archiefcollecties in Nederland. De lotgevallen van de Poolse migranten in Nederland is een boeiend thema dat Iwona in de toekomst wil blijven onderzoeken.

Iwona is er overigens heilig van overtuigd dat de verdieping van kennis over de spreekwoordelijke buren, van dichtbij of van ver, de beste manier is om bruggen te slaan tussen afzonderlijke culturen. Vanaf het begin van haar verblijf in Nederland houdt zij zich dus actief bezig met het bijbrengen van kennis over Polen. Door de deelname aan themabijeenkomsten gewijd aan de Midden- en Oost-Europa of door het geven van colleges en lezingen probeert zij onder de Nederlanders belangstelling voor de cultuur en de complexe geschiedenis van haar land te wekken. Graag geeft zij ook introducties bij filmvertoningen die op een of andere manier met Polen te maken hebben. Zodoende kan zij haal academische en maatschappelijke rol met haar passie voor film combineren.

Iwona houdt overigens niet van stil zitten, zij houdt van reizen en ontdekken van nieuwe, nog onbewandelde paden. Zij heeft voldoende frisse ideeën en energie om zelfs de meest regenachtige dagen te doorstaan.